کاربرد آرایه ها در php چیست؟

آرایه‌ها یکی از ساختارهای داده‌ای پایه و پرکاربرد در زبان های برنامه نویسی هستند که به برنامه‌نویسان امکان می‌دهند مجموعه‌ای از مقادیر مرتبط را در قالب یک متغیر واحد ذخیره و مدیریت کنند. استفاده از آرایه‌ها باعث کاهش پیچیدگی کد، افزایش خوانایی و سهولت در پردازش داده‌های چندگانه می‌شود؛ مثلاً فهرست محصولات، مقادیر فرم‌ها، سبد خرید یا نتایج یک پرس‌وجوی بانک اطلاعاتی را می‌توان به صورت آرایه نگهداری و پردازش کرد.

پیشنهادی : دوره آموزش php ، نابغه php

برای ایجاد آرایه در PHP می‌توان از تابع کلاسیک array() یا از مدل  کوتاه‌تر با براکت‌ها [] استفاده کرد. نکته مهم این است که در آرایه‌های عددی اندیس‌ها از صفر شروع می‌شوند؛ یعنی اولین عنصر در موقعیت 0 قرار می‌گیرد، عنصر بعدی در موقعیت 1 و به همین ترتیب ادامه می‌یابد.در زبان برنامه نویسی PHP سه نوع آرایه پرکاربرد وجود دارد که در زیر با تفاوت‌ها و موارد کاربرد هر کدامیک آشنا می شویم.

• آرایه‌های عددی (Indexed / Numeric Arrays)
• آرایه‌های انجمنی یا انجکتی (Associative Arrays)
• آرایه‌های چندبعدی (Multidimensional Arrays)

در ادامه، هر نوع را با مثال و توضیح مفصل بررسی می‌کنیم و نکات عملی مرتبط با کار با آرایه‌ها را ارائه می‌دهیم.

آرایه‌های عددی (Indexed Arrays)

آرایه‌های عددی مجموعه‌ای از مقادیر هستند که با اندیس‌های عددی (۰، ۱، ۲، …) مشخص می‌شوند. این آرایه‌ها مناسب زمانی‌اند که ترتیب عناصر اهمیت دارد یا زمانی که فقط لیستی از مقادیر هم‌نوع یا نامرتبط داریم.

$cars = array('Mercedes Benz', 'Hilux', 'Highlander', 'Hummer', 'Limozien');
var_dump($cars);

در مثال بالا، متغیر $cars شامل پنج مقدار رشته‌ای است. تابع var_dump() اطلاعات جامعی در مورد آرایه نمایش می‌دهد که شامل نوع هر عنصر، مقدار آن و همچنین تعداد عناصر می باشد. در آرایه ها برای نمایش یک عنصر خاص می‌توان از اندیس آن استفاده کرد.

$numbers = array('8', '20', '40', '58', '88', '200', '400', '500');
var_dump($numbers[4]); 

چند نکته عملی درباره آرایه‌های عددی

• برای پیمایش آرایه معمولاً از حلقه ها مثل foreach استفاده می‌شود که خواناتر از حلقه‌های مبتنی بر اندیس مثل for  است.
• تابع count($array) تعداد عناصر موجود در یک آرایه را برمی‌گرداند و برای بررسی خالی نبودن یک آرایه مفید است. البته میتوان از تابع empty($array)   برای بررسی خالی بودن یا نبودن یک آرایه استفاده کرد.
• اگر بخواهید عنصر جدید اضافه کنید کافی است از نگاشت با اندیس جدید استفاده کنید برای مثال میتوانید بنویسید $array[5] = "ایرانخودرو";  یعنی در خانه 5 ام آرایه ایرانخودرو را قرار می دهد. و یا از توابعی مثل array_push()  میتوانید استفاده کنید این تابع هر مقداری را که بگیرد به انتهای آرایه اضافه می کند.

به تصویر زیر دقت کنید :

در این خروجی بصورت ساختاریافته ، اطلاعات داخل آرایه را مشاهده می‌کنید . اما بد نیست تا نوع دیگری از آرایه‌های php را نیز بشناسیم ! آرایه‌های انجمنی …

آرایه‌های انجمنی (Associative Arrays)

در آرایه‌های انجمنی هر عنصر با یک کلید (کلید می‌تواند رشته یا عدد باشد، اما معمولاً از رشته‌ها برای خوانایی بیشتر استفاده می‌شود) همراه است. این ساختار زمانی مناسب است که بخواهیم اطلاعاتی را با برچسب مشخص ذخیره کنیم؛ مثلاً نام‌کارمندان و سن آن‌ها، تنظیمات برنامه، یا هر داده‌ای که دسترسی بر اساس کلید منطقی داشته باشد.

$student_age = array(
 'Scott_Mcall' => 17,
 'Stalenski' => 18,
 'Lydia' => 16,
 'Allision' => 17,
);

echo $student_age['Scott_Mcall']; 

در مثال بالا کلیدها همان نام دانش‌آموزان و مقادیر، سن آن‌ها هستند. مزیت آرایه انجمنی این است که به‌جای مراجعه براساس اندیس عددی، می‌توان با کلید توصیفی مستقیم به مقدار مورد نظر دسترسی یافت که کد را قابل‌فهم‌تر می‌کند.

نکات مهم هنگام کار با آرایه‌های انجمنی:

• برای دسترسی امن‌تر و جلوگیری از خطای undefined index، قبل از دسترسی می‌توانید با isset($array['key']) یا array_key_exists('key', $array) وجود کلید را بررسی کنید.
• توابع مفیدی مانند array_keys() و array_values() برای گرفتن لیست کلیدها یا مقادیر وجود دارند که در پردازش‌ها کاربردی‌اند.
• اگر نیاز به مرتب‌سازی بر اساس کلید یا مقدار دارید، توابعی مثل ksort(), asort(), arsort() و غیره در دسترس‌اند.

آرایه‌های چندبعدی (Multidimensional Arrays)

آرایه چندبعدی یعنی هر عنصر خود یک آرایه دیگر باشد به عبارت دیگر آرایه‌ای از آرایه‌ها. این ساختار برای نگهداری رکوردهای پیچیده مانند فهرست کارمندان با چند فیلد (نام، شماره ثبت، ایمیل) و سبد خرید بسیار مناسب است. در زیر نحوه تعریف یک آرایه چند بعدی را باهم بررسی می کنیم.

$staffs = [
    [
        'Name' => 'Derek Emmanuel',
        'Reg_No' => 'FE/30304',
        'Email' => 'derekemmanuel@gmail.com'
    ],
    [
        'Name' => 'Rubecca Michealson',
        'Reg_No' => 'FE/20003',
        'Email' => 'rmichealsongmail.com'
    ],
    [
        'Name' => 'Frank Castle',
        'Reg_No' => 'FE/10002',
        'Email' => 'fcastle86@gmail.com'
    ]
];

echo $staffs[2]['Email']; 
echo $staffs[0]['Name'];  

برای دسترسی به مقدار در آرایه چندبعدی از ترکیب اندیس یا کلید استفاده می‌کنیم: $array[ردیف][ 'کلید' ]. برای پیمایش کامل می‌توان از حلقه‌های تو در تو یا از ترکیب حلقه foreach با توابع کمکی استفاده کرد.

نکات عملی مهم برای آرایه‌های چندبعدی:

• برای ساختاردهی داده‌ها در پروژه‌های متوسط تا بزرگ، آرایه‌های چندبعدی معمولاً جایگزین شیء یا ORM ساده می‌شوند، اما برای مدیریت ساختارهای پیچیده‌تر بهتر است از کلاس‌ها و آبجکت‌ها استفاده کنید.
• برای دریافت فیلدی خاص از تمام ردیف‌ها می‌توانید از array_column($staffs, 'Email') استفاده کنید که یک آرایه از ایمیل‌ها بازمی‌گرداند.
• برای مرتب‌سازی بر اساس یک فیلد خاص، معمولاً با usort() یا توابع مشابه کار می‌کنیم.

در ادامه به چند اشتباه رایج و نکات بهینه‌سازی می‌پردازیم:

• عدم بررسی وجود کلید قبل از دسترسی: همیشه پیش از دسترسی به یک اندیس یا کلید، وجود آن را بررسی کنید تا از خطاهای زمان اجرا جلوگیری شود.
• کپی غیرضروری آرایه‌ها: عملیات کپی روی آرایه‌های بزرگ هزینه حافظه و زمان را افزایش می‌دهد. از مراجع (references) یا توابعی که تغییر درجا انجام می‌دهند استفاده کنید اگر نیاز به تغییر داده‌ها دارید.
• استفاده نابجا از آرایه‌های چندبعدی به‌جای ساختار شیءگرا: اگر داده‌ها پیچیدگی و رفتار خاصی دارند، بهتر است آن‌ها را به‌صورت کلاس و شیء مدل‌سازی کنید تا خوانایی و نگهداری کد افزایش یابد.

معرفی برخی از توابع مفید مرتبط با آرایه در PHP که هر توسعه‌دهنده باید بداند:

• count($array)  تعداد عناصر را برمی‌گرداند.
• array_push($array, $value)  افزودن عنصر به انتهای آرایه.
• array_pop($array)  حذف و بازگرداندن آخرین عنصر.
• array_keys($array) و array_values($array)  بازگرداندن لیست کلیدها یا مقادیر.
• array_column($array, 'key')  استخراج ستونی مشخص از آرایه‌های چندبعدی.
• isset() و array_key_exists()  بررسی وجود کلید.

جمع‌بندی و پیشنهادهای کاربردی

آرایه‌ها ابزاری انعطاف‌پذیر و قدرتمند در زبان های برنامه نویسی از جمله PHP  هستند که در پردازش داده‌های گروهی، مدیریت نتایج پرس‌وجوها، حمل داده بین لایه‌ها و نگهداری تنظیمات کاربرد فراوانی دارند. انتخاب نوع مناسب آرایه (عددی، انجمنی یا چندبعدی) و استفاده از توابع استاندارد، خوانایی، عملکرد و قابلیت نگهداری کد را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

مطالعه بیشتر : Low-Code چیست و چرا برنامه‌ نویسان سنتی باید آن را جدی بگیرند؟

در پروژه‌های واقعی توصیه می‌شود برای داده‌های ساختاریافته از کلاس‌ها و آبجکت‌ها (یا استفاده از ORM در لایه داده) بهره بگیرید و از آرایه برای نگهداری مجموعه‌های ساده یا انتقال موقت داده‌ها استفاده کنید. همچنین همواره از ابزارهای اشکال‌زدایی مانند var_dump()، print_r() و استفاده از لاگ‌ها برای بررسی محتویات آرایه‌ها در زمان توسعه استفاده کنید.

فیروز بیگلری ، 10 سال است که در زمینه برنامه نویسی وب سایت و همچنین سیستم های عامل فعالیت می کنم . متخصص وردپرس ، PHP کار ، علاقمند به فرانت اند ، تولید محتوا و سئو

نظرات : 0 بازدید : 42 مطالعه : 10 دقیقه

اشتراک گذاری محتوا